Ulica Stanisława Dubois we Wrocławiu

Historia

Historia ulicy Stanisława Dubois zapisuje się w dziejach Wrocławia jako miejsce, które było nieustannie przekształcane na przestrzeni wieków. W szczególności, tereny te były świadkiem nieustannego rozwijania się miejskich fortyfikacji Przedmieścia Odrzańskiego. Już w 1640 roku zbudowano tutaj bastion, a pomiędzy latami 1657 a 1680 powstało odrzańskie dzieło koronowe, znane jako Oderkronwerke, zaprojektowane zgodnie z systemem holenderskim przez Valentina von Säbischa. Co ciekawe, nawet w pruskich czasach, po upływie stu lat, miejsce to przeszło liczne przebudowy, a w sąsiedztwie dzisiejszych Mostów Mieszczańskich zbudowano \”Szaniec Kępy Strzeleckiej\”.

W XVIII i na początku XIX wieku, w miejscu, gdzie obecnie krzyżuje się ulica Dubois z Pomorską, funkcjonowała gospoda znana jako Birn Baum, co w polskim tłumaczeniu oznacza „Grusza”. Warto zauważyć, że likwidacja miejskich fortyfikacji miała miejsce w roku 1807, na mocy decyzji Hieronima Bonapartego, zdobywcy Wrocławia w czasie kampanii napoleońskiej 1806–1807. Dzięki temu wygasły zarówno szaniec Kępy Strzeleckiej, jak i odrzańskie dzieło koronowe, co umożliwiło rozwój składowisk soli i węgla oraz dróg dojazdowych, znanych później jako Salz- i Kohlen Gasse.

Obecny przebieg Kohlen Straße to pierwotny kształt, jaki miała ulica Dubois do 1951 roku. Na południe od skrzyżowania Rosenthaler Straße i Kohlen Straße, w 1808 roku powstało niewielkie pole cmentarne dla parafii św. Macieja Apostoła. Z biegiem lat, w latach dwudziestych XIX wieku, cmentarz został powiększony o działkę, na której wcześniej znajdowała się gospoda Birn Baum, a w 1827 roku wzniesiono kaplicę cmentarną pod wezwaniem św. Grobu. Cmentarz funkcjonował do 1867 roku, a w 1912 roku rozpoczęto budowę kamienic na jego terenie.

W niezwykłym miejscu, w nieistniejącym już budynku przy Kohlen Straße 13, w rodzinie żydowskiego handlarza drewnem w 1891 roku przyszła na świat Edyta Stein, która zdobyła miano świętej Kościoła katolickiego, tragicznie zamordowanej w sierpniu 1942 roku w KL Auschwitz-Birkenau.

Podczas dramatycznego oblężenia Wrocławia w 1945 roku, zabudowa Kohlen Straße została poważnie zniszczona, a wiele kamienic nie nadawało się do odbudowy. Gdy Zarząd Miejski nadał nową nazwę ulicy w okólniku nr 94 z 20 grudnia 1945 roku, wybrano dla niej patrona, jakim był Stanisław Dubois, znany działacz PPS i Czerwonego Harcerstwa, również zamordowany w obozie Auschwitz-Birkenau w sierpniu 1942 roku. Istotnym wydarzeniem był dzień 11 grudnia 1951 roku, kiedy Miejska Rada Narodowa zdecydowała o wydłużeniu ulicy Dubois, obejmując w ten sposób dawny południowo-wschodni odcinek ulicy Pomorskiej.

Nie można zapomnieć, że jednocześnie dotychczasowa Gdyńska, prowadząca od skrzyżowania z ulicą Dubois do Mostów Pomorskich, została formalnie włączona do ulicy Pomorskiej. Przez długi czas, aż do lat 90. XX wieku, gdy ukończono budowę nowych Mostów Mieszczańskich, w niezmienionej formie, zachodni koniec ulicy Dubois prowadził do starego Mostu Mieszczańskiego, krzyżującego się z ul. Kurkową.

W roku 1966 ten węzeł komunikacyjny został zmodernizowany w celu poprawy ruchu samochodowego. Jeśli mówimy o dalszych przekształceniach, to od 1993 roku rozpoczęła się budowa nowych, szerokich Mostów Mieszczańskich (zgodnie z projektem Janiny Adamsbau), które zlokalizowane zostały kilka metrów na południe od starego mostu. W rezultacie, konieczne okazało się skręcenie końcowego odcinka osi jezdni ulicy w kierunku południowym, w stronę placu Maxa Borna, a pięć budynków, które kolidowały z nowym przebiegiem trasy, zostało wyburzonych. Cała ta operacja miała miejsce w listopadzie 1996 roku, a nowe mosty wraz z nowo wytyczonym wschodnim odcinkiem ulicy Dubois oddano do użytku w 1997 roku.